بخوانید

 

آمار بازدید سایت

3659279
امروز
دیروز
این هفته
هفته گذشته
این ماه
ماه گذشته
کل روزها
2420
5823
7409
29492
74661
131934
3659279

پیش بینی امروز
3552


IP شما:54.82.112.193
16 دی 1395

کشف حجاب در گناباد

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

17 دی ماه 1314 رضاخان با حضور در دانشسرای مامایی به همراه همسر و دختران بی حجاب خود رسما فرمان ممنوعیت حجاب را برای زنان اعلام کرد، وی از این قانون به عنوان " اعطای آزادی به بانوان " نام برد.

اسنادی که از آن دوران موجود است و در راستای اجرای این قانون بین مسئولین محلی وکشوری رد و بدل می شده است ، یکی از مهمترین نمونه هایی است که واکنش جامعه مذهبی گناباد را به این امر نشان میدهد. 19 نامه اداری و یا محرمانه  به جامانده از آن دوران حاوی نکات آموزنده ای است که گویای شرایط اجتماعی و فرهنگی آن روزگار شهرستان گناباد است .

در اینجا 2 مقاله نامه به نقل از کتاب فرهنگ و خشونت نقل میگردد. 

 ( حکومت گناباد به حکومت خراسان ،26 دی 1314)

وزارت داخله ، اداره حکومتی گناباد ، نمره 782، به تاریخ 26 دیماه 1314، محرمانه.

ایالت خراسان – در جواب مرقومه نمره 16513-7/10/14 و عقبه تلگراف نمره 807-24/10/14 دفتر حکومتی به عرض می رساند.

اولا قبل از عرض راپورت رفع حجاب این محل مقدمه از وضع حال و روحیات اهالی این محل را برای آگاهی خاطر مبارک به عرض می رساند گناباد دارای سه قصبه است جویمند (مرکز دوائر دولتی) کاخک و بجستان که دو قصبه اخیر اولی چهار و دومی هشت فرسخ از جویمند دور است قصبات مزبور مرکز حداکثر از سه الی چهار هزار نفر جمعیت دارد که قسمت عمده آنها زارع و حدودی کاسب می باشند ، و در هیچ یک از قصبات فوق با اینکه خیلی لازم بود و تا بحال مدرسه اناث تاسیس نشده زنهای قصبات مزبور شغلشان در منزل منحصر به نخ ریسی و کرباس بافی است که هم برای خود لباس تهیه و مازاد آن را هم به فروش می رسانند و  به قدری از تمدن دور می باشند که هنوز لباس زنهای این محل عبارت از همان پیراهن کوتاه و شلوار بلند می باشد و چون کافه یا سینما و تئاتر و از این قبیل نقاط که تا اندازه ای روحیات و فکر آنها را باز کند نداشته و گردشگاه هم ندارد که اقلا تا اندازه در نتیجه ملاحظه و معاشرت با اشخاص بافهم تغییری در اخلاق و عادات آنها حاصل شود بر عکس در ماه رمضان و محرم و صفر و مواقع دیگر که در مساجد روضه خوانی می نمایند پای منبر آخوندهای ده رفته همان اوهامات و خرافات و حرفهایی که سالها آنها را عقب گذارده است شنیده و ملکه ذهن آنها را از طفولیت شده است که بی اندازه آنها را از تمدن و تجدد دور نموده .خانمهای مامورین دوائر دولتی سابقا اگر در کوچه های جویمند عبور و مرور می نمودند چون وضع لباس و چادر و پیچه آنها مخصوصا اگر قدری پیچه را هم باز می گرفتند به کلی بر خلاف عقیده و سلیقه مردها و زنهای این محل و شاید حرفهایی هم در اطرافش گفته می شد (زیرا چادر زنهای این محل عموما از همان کرباسی است که خودشان می بافند و معروف به چادر نخودی است و پیچه هم ندارند و بطوری روی خود را می گیرند که یک چشم آنها هم درست دیده نمی شود) خانمهای مامورین هم به واسطه نبودن وسایل و گردشگاه و غیره کمتر از خانه بیرون می آمده حتی معاشرت با یکدیگر هم به جهاتی نمی کردند یا خیلی کم می کردند غرض از غرض مقدمه فوق فقط برای آگاهی خاطر مبارک از وضع حال و روحیات اهالی این محل بود که تا اندازه مستحضر شوند.

ثانیا پس از وصول مرقومات فوق الذکر شروع به فراهم آوردن مقدمات کار نمود و آقایان روسا ی دوائر ادارات را در منزل دعوت و ضمن صحبتهای مختلف و اظهار مطالب زیادی مربوط به تجدد  نسوان و معایب حجاب و محسنات رفع حجاب نموده و عموم آقایان حاضر شدند که نیات دولت را به موقع اجرا گذارند و چون خانمهای آقایان و چند نفری از آنها هیچ کدام با یکدیگر معاشرت نداشتند قرار شد از این به بعد شب و روز با هم معاشرت و دور هم جمع شوند و آقایان هم ضمنا محسنات رفع حجاب و لزوم تجدد و تربیت نسوان   و معایب حجاب فعلی را در منازل خود به خانمهای خود گوشزد نموده و آنها را حاضر برای رفع حجاب نمایند .این تعمیم اجرا و ابتدا خانم بنده دعوتی از خانمهای آقایان نموده و بعدا مجالست و معاشرت و دور هم نشینی خانمها در منازل هر یک شروع و در موضوع معایب حجاب صحبتها می شد.چند روز این موضوع ادامه داشته و آقایان روسای دوائر خانمهای خود را حاضر به رفع حجاب نموده ضمنا چند نفر از خانمها هم که متجدد و تربیت شده بودند در ضمن معاشرت کمکی به رفع حجاب خانمها نمودند .مجددا آقایان روسای دوائر را دعوت و مذاکرات لازمه به عمل آمد قرار شد چون اهالی این محل خیلی از تمدن و تجدد دور هستند برای روشن کردن فکر آنها چند روز هم صبح و عصر خانمها در کوچه های جویمند حرکت برای گردش نموده و قیدی هم برای گرفتن صورت نداشته باشند همین قسم اقدام و خانمها با چادر ولی روی باز چند روز در کوچه ها به عنوان گردش حرکت می کردند ضمنا اداره شهربانی نیز کاملا مراقب روحیات و وضعیت اهالی بود اهالی نیز این قسم آزادی و گردش و وضعیت خارق العاده که تابحال در این محل نظیر نداشت مشاهده و تا اندازه در ذهن و فکر آنها تاثیرات خوبی بخشید ضمنا آقایان و خانمها در مجالس و منازل و حتی آقایان که در اداره هم با اشخاص تماس داشتند محسنات رفع حجاب را به اشخاص گفته و تبلیغات لازمه را می نمودند همچنین آقایان روسا ، و خانمهای آنها هم باتفاق به منازل یکدیگر رفت و آمد و معاشرت می نمودند اجرای جریان فوق فقط برای باز کردن افکار و روحیات اهالی این محل بود.

ثانیا در عین اینکه امورات فوق جریان داشت کارهای دیگری هم انجام می شد از آن جمله شرحی ضمن نمره 819-22/10/14 که سواد آن به ضمیمه تقدیم می شود به آقای رییس معارف نوشته شد که در معارف تهیه وسایل کنفرانس فراهم نماید و بعدا نیز با مذاکره با مشارالیه کمکهای لازمه برای ترتیب دادن کنفرانس عمومی در اداره معارف داده شد ضمنا یک نفر از محدثین معروف این محل را احضار و با مذاکرات لازمه که در این باب با مشارالیه نموده حاضر گردید که در روز کنفرانس از طرف او هم شرح موثری در این باب برای حضار بیان شود و لوایح دیگری هم از طرف بعضی از اشخاص و رییس معارف در همین باب تهیه گردید که در روز کنفرانس قرائت شود.

ثالثا کلیه جریانات فوق در تاریخ وصول مرقومه نمره 16513 مورخ 7/10/14 که در روز 9 دیماه بود تا تاریخ 23 دیماه که 13 روز می شود انجام و ضمنا نیز از آقای رییس شهربانی با جدیت تام و تمامی مراقب روحیات اشخاص و اعمال آنها و هر قسمت از افکاری که ممکن بود بخاطر آنها بیاید بوده و امورات به یک وضع سنگین و متانت کاملی از طرف بنده و شهربانی و معارف و سایر مامورین با دستوراتی که در هر قسمت به آنها می دادم انجام می شد.

پس از تهیه مقدمات که ضمنا در ظرف این چند روز خیلی در روحیات اشخاص تاثیر نموده بود در شب 23 دیماه از آقایان روسای دوائر و خانمهایشان در منزل خود دعوتی بعمل آورد شب مزبور آقایان ذیل با خانمها و  صبیه و همشیره شان ( چند نفری که صبیه بزرگ و همشیره هم داشتند ) حاضر گردیدند.

رییس شهربانی با خانمش – رییس معارف با خانم و همشیره اش – رییس امنیه با خانمش – رییس احصائیه با خانمش – رییس پست و تلگراف با خانمش – آقای دکتر نظام وظیفه با خانم و صبیه اش – آقای رییس صحیه (در مسافرت بجستان بودند) رییس ثبت اسناد و (خانمش مدتی است مریض و منع از حرکت شده بود ) بهرام پور نظام وظیفه با خانمش.

پس از حضور کلیه آقایان و خانمهای فوق الذکر قبلا شرحی از طرف بنده از محسنات رفع حجاب اظهار و ابتدا خانم بنده رفع حجاب نموده و بلافاصله سایر خانمها همگی حجاب خود را افکندند بی اختیار کف زدنهای شعف انگیز از کلیه حضار شروع و قریب دو ساعت بعد از رفع حجاب خانمها مذاکرات در اطراف محسنات نداشتن حجاب و تحصیل و تربیت نسوان و ورزش آنها از طرف آقایان بعمل آمد و در ساعت ده مجلس به دعاگویی ذات اقدس ملوکانه ارواحناه فداه خاتمه یافت و آقایان و خانمها به منزل خود رفتند.

خامسا – عصر روز 23 دیماه مجلس کنفرانس در اداره معارف تشکیل روسای ادارات و خانمهای آنها که چند نفر از خانمها بدون حجاب و عده ای از اهالی زن و مرد حضور داشتند چند لایحه تهیه شده بود به وسیله دو نفر محصل مدرسه قرائت و بعدا نیز آقای عبادی که یک نفر از محدثین برجسته این محل است شرحی مبنی بر لزوم و فواید تحصیل تربیت نسوان ایراد و آقای ریییس معارف نیز لایحه تهیه نموده بود قرائت و بعدا خانم آقای ملک کیانی دکتر نظام وظیفه لایحه تهیه نموده بودن قرائت و سرود ملی به وسیله شاگردان مدرسه خوانده شد و مجلس به دعاگویی ذات اقدس ملوکانه خاتمه یافت و چون در این کنفرانس جمعیت زیادی نیامده بودند به کلیه اهالی ابلاغ شد که کنفرانس مهمی در روز جمعه 26 دیماه در اداره معارف داده خواهد شد.

سادسا – از همان شب 23 دیماه در منزل بنده و آقایان روسای دوائر دعوتهایی با خانمها بدون حجاب می شد و ضمنا تبلیغات لازمه برای رفع حجاب هم می گردید.

سابعا – در روز جمعه 26 دیماه (امروز) مجلس کنفرانس خیلی باشکوهی در اداره معارف تشکیل و قبلا از کلیه روسا و مامورین ادارات و خانمهایشان دعوت شده و به کلیه اهالی قراء نیز اعلان شده بود که در روز مزبور حاضر شوند بعدازظهر روز مزبور کلیه خانمهای روسای دوائر سوای (خانم رییس ثبت که مریض و از حرکت منع بود و رییس صحیه که در مسافرت بجستان بود ) و کلیه مامورین دوائر دولتی که در جویمند بودند با خانمهایشان بدون حجاب حاضر شده عده خانمهای بی حجاب قریب 80 نفر و جمعیت زیادی هم از زن و مرد قریب پانصد نفر در حیاط معارف و سیصد نفر در بالای بام بود حضور داشتند لوایحی که تهیه شده بود آقای رییس ثبت اسناد و رییس معارف و مدیر مدرسه قرائت سکوت و آرامی از هر جهت حکمفرما و آقای رییس شهربانی و رییس امنیه کاملا مراقب نظامات بودند کنفرانس مزبور بی اندازه جالب توجه و باشکوه و قریب سه ساعت طول کشید و محسوس بود که بی اندازه در روحیات اهالی تاثیر نموده است یک ساعت به غروب کنفرانس تمام و مجلس به دعاگویی ذات اقدس ملوکانه خاتمه یافت و خانمها و آقایان پس از خارج شدن از اداره معارف در خیابان و کوچه ها شروع به گردش نمودند.در این مدت فدوی و رییس معارف و رییس شهربانی در موضع رفع حجاب این محل شب و روز زحمت کشیده و وسایل رفع حجاب بطوری که فوقا ملاحظه می فرمایند فراهم البته اگر زحمات را قابل تشویق بدانند خواهند فرمود.

کفیل حکومت گناباد – امضا: علی فنونی

(ک-135007- سری ج)

رونوشت گزارش دفتر پست و تلگراف گناباد به ریاست وزرا ، 31 خرداد 1314

وزارت پست و تلگراف و تلفن نمره ندارد ، تاریخ ندارد.

رونوشت گزارش مدیر دفتر پست و تلگراف گناباد ، به عرض میرساند – اصولا در قصبه گناباد و شانزده قریه اطراف امر رفع حجاب به هیچ وجه پیشرفت ندارد حقیقتا بنده بیست روز است به این قصبه وارد شده ام . بیست نفر زن گنابادی در معابر ندیده مگر فقط خانواده مأ مورین در این موضوع از طرف اداره شهربانی یا حکومت هم قصوری نشده ، زیرا بطوری که عرض شد زنی در کوچه و بازار دیده نمی شود که مأمورین موظف بتوانند انجام وظیفه نمایند . چنانچه زن ها مجبور باشند برای استحمام از منزل خارج شوند از روی پشت بام منازل یکدیگر داخل حمام می شوند و علت عدم پیشرفت امر نیز دو موضوع است . یکی خیرگی خود زنها و دیگر مسبب بودن چند نفر از متنفذین محلی که اسامی برخی از آنان که در این مدت قلیل توانسته ام به هویت و روحیه آنان شناسایی حاصل نمایم و اسامی آنان نیز طی همین گزارش معروض و با قلم قرمز علامت گذارده شده می باشند . علت دیگر هم این است که حدود مسئولیت شهربانی فقط قصبه جویمند بوده و 16 قریه دیگر از حدود اختیارات شهربانی خارج می باشند . در حالی که دورترین قریه از قراء معروض بیدخت و قوژد است که تا قصبه جویمند 12 کیلومتر مسافت دارد . بقیه قراء هر یک از سه الی شش کیلومتر بیشتر مسافت ندارند.

 

(بخشداری گناباد به حکومت خراسان ، 22 آذر 1316)

وزارت داخله ، ایالت خراسان ، اداره بخشداری گناباد ، شماره 1237، به تاریخ 22/9/1416، محرمانه.

جناب آقای استاندار شمال شرق – احتراما به عرض مبارک می رساند در قصبات شهر ،نوقاب،بیدخت ،دلوئی،خیبری،بیلند، کاخک بجستان ، چون عمل نهضت نسوان بصورت رکود باقی مانده و اغلب بانوان با چارقد و روسری عنوان حجاب دیده می شوند مکرر به اداره امنیه یادآور شده که مرتکبین را جلب و تسلیم به محکمه صالحه نمایند رونوشت جوابی که در ضمن 4158-21/9/13 به این اداره داده اند به پیوست تقدیم می گردد متمنی امر به صدور دستور مقتضی فرمائید.

کفیل بخشداری گناباد – آراسته – امضا : علی آراسته

(ک-135007- سری ج)

 

گردآوری :روابط عمومی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گناباد

 دیماه 1395

 

( 1347 بازدید)

نظرات منتشر شده (1) تعداد نظرات در صف انتظار (0) تعداد نظرات غیر قابل انتشار (3)

  • عباس

    در آن دوران ستمشاهی چه مقاومتی میکردن مردم وچه اعتقادات محکمی داشتن ولی الان مردم بی قیدوبندتر شدن نسبت به حجاب وعقاید دینی چرا؟؟؟ واقعا کارشناسان حوزه اجتماعیو فرهنگی ودینی باید بررسی کنند چرا نسل جدید اینطور بی اعتقاد شدند؟ علت واقعی چیست؟

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 / 2000 محدودیت حروف
متن شما باید کمتر از 2000 حرف باشد
نظر شما پس از تأیید مدیریت، منتشر خواهد شد.

اضافه کردن نظر

کد امنیتی
تازه سازی

اخبار ویژه

آخرین اخبار

Please publish modules in offcanvas position.