بخوانید

 

آمار بازدید سایت

6722329
امروز
دیروز
این هفته
هفته گذشته
این ماه
ماه گذشته
کل روزها
2753
5569
20621
30700
83863
129687
6722329

پیش بینی امروز
2856


IP شما:3.227.254.12
18 بهمن 1395

فرآیند ثبت جهانی قنات قصبه گناباد از زبان رجبعلی لباف خانیکی

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

رجبعلی لباف خانیکی مدیرکل اسبق اداره میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی در خصوص فرآیند ثبت جهانی قنات قصبه گناباد توضیحاتی ارائه داد.

به گزارش گناپا چندی خبرنگار گناپا از سرپرست پایگاه ثبت جهانی قنات قصبه گناباد خواست تا در خصوص روند ثبت جهانی قنات قصبه توضیحاتی ارائه شود که بر اساس این درخواست رجبعلی لباف خانیکی مدیرکل اسبق اداره میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی در این خصوص مطلبی را ارائه داد.

رجبعلی لباف خانیکی در این یادداشت نوشت؛ سلام بر همشهریان عزیز و دوستداران فرهیخته قنات قصبه،همانگونه که استحضاردارید جشن ثبت جهانی قنات قصبه گناباد با حضور رئیس سازمان میراث فرهنگی ومسئولین برگزار شد و آقای دکتر طالبیان ضمن ارائه گزارش ثبت قنات اشاره نمودند 6 سال پیش که به عنوان کارشناس برای بازدید به گناباد سفر کردند به فکر ثبت جهانی قنات قصبه گناباد و تهیه پرونده ثبتی آن افتاده اند.

کاش فرصتی فراهم میشد که منهم گزارشی به حاضران ارائه میدادم و چون آن امکان فراهم نشد در تکمیل فرمایش ایشان گزارش اختصاری به دوستداران واقعی قنات ارائه میدهم: تا سال 1369 قنات قصبه فقط به عنوان یکی از قنوات پر آب گناباد در بین مالکان و کشاورزان شناخته میشد و امتیاز دیگری بر سایر قنوات نداشت اما برای من که نام و نشان آنرا در متون تاریخی پیگیری میکردم پدیده ای شگفت انگیز و ناشناخته و قابل مطالعه بود در آن زمان. کارشناس موزه ایران باستان بودم و به منظور بررسی و شناسایی قنات قصبه ماموریت گرفتم و به مدت یک ماه با راهنمایی حاج اقا نبی پور به اتفاق اقای هویدا نقشه بردار با ابزار ابتدائی مثل متر وارتفاع سنج و قطب نما و ریسمان کار و شاغول ابتدا برای اولین بار در ایران وشاید. در جهان با عدد و رقم نقشه قنات را ترسیم کردیم و آنگاه تصمیم گرفتم از درون نیز قنات را بررسی کنم.

ابتدا از غال شغال به اتفاق حاج آقای نبی پور تا چند پشت و تا جایی که امکان داشت پیش رفتیم ومثل کلاس درس تجربیات و بیانات ایشان را به ذهن می سپردم یا یادداشت میکردم و در مرحله دوم بر روی الواری که به سیم بکسل بسته شده بود که به کمک تراکتور در درون چاه بالا و پایین میرفت سوار شدم و بدون هیچ وسیله ارتباطی 186 متر از طریق یک چاه در نزدیکی جاده کاخک خود را به کف قنات رساندم و در مسیر بارها به دیواره ها کوبیده شدم. و با بدن زخمی پر خراش و خون آلود بخشی از درون قنات در قسمت تره کار قنات را هم بررسی کردم و زمانی که از چاه بیرون آمدم گویی دوباره متولد شدم زیرا آسیب فراوان دیده بودم اما در درون شادمان بودم و خودم را تحسین میکردم که توانسته ام پاسخ پرسشهایم رابگیرم، گزارش مستند بررسی هایم را به اقای ابوذری معاون پژوهشی وقت سازمان در تهران دادم و ایشان بعد از مطالعه گزارش از من خواست که در جلسه ای مشاهداتم را توصیح دهم که همه شگفت.زده شدند و توصیه به چاپ گزارش کردند که در شماره یک گزارشهای باستانشناسی سازمان چاپ شد و نام قنات قصبه در محافل علمی مطرح شد در اوایل سال 1374 آقای طه هاشمی رئیس وقت پژوهشگاه سازمان طی نامه ای از من خواستند که گزارش مقدماتی ثبت جهانی قنات قصبه را تهیه کنم ،با استفاده از مشاهدات و بررسیها گزارش مشروحی تهیه کردم و ایشان به من اطلاع دادند که گزارش را به یونسکو ارسال داشته اند ویونسکو اعلام وصول کرده ودر نوبت رسیدگی قرار داده اند.

تا سال 84 که بازنشست شده بودم هم غمم قنات قصبه بود اهمیت. عظمت آنرا در همایشها.مقالات مصاحبه ها ورسانه های گروهی گوشزد میکردم.

اگر اشتباه نکنم در سال 1385 تحقیقات بخش باستانشناسی. پرونده ثبت جهانی قنات از سوی جهاد کشاورزی به من سپرده شد و بخش دیگری را پسرم مجید که کارشناس مرکز بین المللی قنات در یزد است به عهده گرفت و گزارش نهایی را هم پسرم ترجمه و آماده جهت ارائه به یونسکو کرد و در ضمن انجام کارها دکتر پاپلی یزدی کتابی تحت عنوان قنات قصبه گناباد یک اسطوره منتشر کردند که عمده مطالب آن کتاب هم به من و پسرم سپرده شد.

در دور دوم کارم که سمت مدیر کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی را داشتم در جلسات متعددی که در مشهد و تهران برگزار شد با اسرار بر ثبت قنات قصبه پا فشاری کردم و در جهت نگهداری و حفاظت قنات بحث وجدلها کردم که در نهایت با سعی و تلاش ودفاع خوب دکتر طالبیان ثبت جهانی قنات قصبه را شاهد بودم که خدا را شاکرم.

میخواهم عرض کنم که کوششهای بومی و محلی هم در ثبت قنات موثر بوده و معرفی قنات پروسه ای طولانی و مرارت باری را طی کرده که باید نام همه تلاشگران در پرونده قید و در نشستها گفته و میزان مشارکت بیان شود تا حقی ضایع نشود.

 

مجید لباف خانیکی فرزند رجبعلی لباف خانیکی ضمن تأیید فرآیند واقعی ثبت قنات قصبه ی گناباد در یادداشتی نوشت: لازم می دانم بخشهایی را به سخنان پدر گرامی ام اضافه کنم و البته بخش های کوچکی را نیز اصلاح نمایم.

قبل از برگزاری جشن ثبت قنات قصبه ی گناباد جناب آقای مهندس صنوبری با اینجانب تماس گرفت و از من خواستند تا فرآیند ثبت این قنات را بنویسم و برای ایشان ارسال کنم. در اینجا از همان نوشته نیز استفاده می کنم. 

برای نخستین بار پدرم (رجبعلی لباف خانیکی) در سال 1369 با همکاری آقای علی هویدا قنات قصبه ی گناباد را مورد بررسی باستانشناسی قرار داد و با امکانات آن روز قنات را نقشه برداری نمود. بررسی های ایشان تا سال 1379 به صورت جسته و گریخته ادامه داشت. بالاخره نتایج مطالعات ایشان به همراه مطالعات آقای دکتر پاپلی یزدی، اینجانب و آقای عباس جلالی در کتابی با عنوان "قنات قصبه ی گناباد یک اسطوره" در سال 1379 چاپ و منتشر گردید. با انتشار این کتاب، قنات قصبه ی گناباد بر سر زبان ها افتاد و توجه بسیاری را به خود جلب کرد. به همین دلیل سازمان میراث فرهنگی کشور با همکاری مرکز بین المللی قنات و سازه‌های تاریخی آبی در سال 1393 پرونده‌ای را جهت ثبت یازده قنات شاخص ایران از جمله قنات قصبه ی گناباد آماده کرده و تسلیم یونسکو نمودند. محتوای علمی و فنی پرونده‌ی ثبت قنات ایرانی عموماً توسط اداره کل میراث فرهنگی خراسان رضوی و مرکز بین المللی قنات و سازه‌های تاریخی آبی فراهم شده بود که البته تمام این محتوای علمی توسط سازمان میراث فرهنگی کشور (دفتر ثبت جهانی) در قالب مورد تأیید یونسکو قرار گرفت، نقشه های حریم و عرصه توسط آقای مهندس بینایی تهیه گردید و بخش هایی که به زبان فارسی بود به انگلیسی برگردانده شد. سپس این پرونده در تمام مراحل ارزیابی و بررسی توسط ایکوموس، مورد پشتیبانی و حمایت علمی مرکز بین المللی قنات قرار گرفت. به این معنا که سووالات و ایرادات ایکوموس از طریق سازمان میراث فرهنگی کشور به مرکز بین المللی قنات منتقل می‌شد و سپس پاسخ‌های فنی مرکز به ایکوموس ارائه می‌گردید. در طول جلسات حضوری ایکوموس در پاریس و بالاخره در استانبول نیز مرکز بین المللی قنات به عنوان بازوی فنی و علمی این پرونده در کنار سازمان میراث فرهنگی کشور حضور فعال داشت. 

توضیحات مرکز بین المللی قنات توانست کمیته‌ی فنی (ایکوموس) را مجاب سازد تا پرونده‌ی قنات ایرانی را برای تصمیم‌گیری نهایی به یونسکو ارجاع نماید. در نهایت این پرونده در اجلاس میراث جهانی یونسکو در شهر استانبول در تاریخ 25 تیرماه 1395 به رأی کشورهای عضو یونسکو گذاشته شد. در این اجلاس، 21 کشور عضو دارای حق رأی بودند که در میان آنها کشورهای پرتغال، کویت، ترکیه، لهستان، کره جنوبی، کرواسی، لبنان و ... دیده می‌شدند. در استانبول، با تلاش‌های هیأت ایرانی به ویژه نمایندگان محترم سازمان میراث فرهنگی کشور، ثبت قنات ایرانی با اکثریت قاطع به تصویب یونسکو رسید. این پرونده در ردیف معدود پرونده‌هایی قرار گرفت که با اکثریت قاطع کشورهای عضو یونسکو به ثبت میراث جهانی یونسکو رسید. بنابراین ثبت جهانی قنات قصبه ی گناباد یک فرآیند طولانی است که با همت پدرم آغاز شد و سپس با پیگیری و تلاش ده ‌ها پژوهشگر، نقشه بردار و مدیر در مدت بیش از دو دهه ادامه یافت و تکمیل شد.

با احترام. مجید لباف خانیکی (پژوهشگر مرکز بین المللی قنات و سازه های تاریخی آبی)

( 1891 بازدید)

نظرات منتشر شده (1) تعداد نظرات در صف انتظار (0) تعداد نظرات غیر قابل انتشار (0)

  • علی

    سلام بر گناپا
    زحمت شما را هرگز فراموش نمی کنیم .وثبت قنات را به نام شما در تاریخ خواهیم نوشت.
    از ورامین

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 / 2000 محدودیت حروف
متن شما باید کمتر از 2000 حرف باشد
نظر شما پس از تأیید مدیریت، منتشر خواهد شد.

اضافه کردن نظر

کد امنیتی
تازه سازی

اخبار ویژه

آخرین اخبار

Please publish modules in offcanvas position.