بخوانید

 

آمار بازدید سایت

6591088
امروز
دیروز
این هفته
هفته گذشته
این ماه
ماه گذشته
کل روزها
246
4114
12101
26424
82309
188686
6591088


IP شما:3.81.28.94
05 اسفند 1397

کنگره ملی بزرگداشت "خواجه اختیار منشی گنابادی" برگزار می شود

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌)

کنگره ملی بزرگداشت خواجه اختیار منشی گنابادی از اساتید مشهور خوشنویسی قرن دهم هجری قمری اواخر هفته جاری در گناباد برگزار می شود.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گناباد گفت: این همایش با هدف تکریم و معرفی آثار این هنرمند خوشنویس و افزایش آشنایی مردم، جوانان و هنرمندان با وی برگزار می شود.

 

حمیدرضا مهدوی مقدم، سخنرانی اساتید و صاحبنظران خوشنویسی و دانشگاهی کشور در خصوص شخصیت و تاثیرگذاری خواجه اختیار در تحول خوشنویسی را از جمله برنامه های این کنگره بیان کرد.

 

وی افزود: برگزاری کارگاه های تخصصی و رونمایی از مجموعه کتابهای آثار خواجه اختیار، کتاب خواجه اختیار منشی نوشته دکتر قلیچ خانی استاد دانشگاه الزهرا و کتاب سرمشق های خط تعلیق اثر امین سلطانخواه از دیگر بخش های این کنگره است.

 

وی افزود: در حاشیه برگزاری این کنگره، با حضور مسوولین و هنرمندان کشوری و استانی از تندیس خواجه اختیار منشی گنابادی و تمبر یادبود کنگره نیز رونمایی خواهد شد.

 

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گناباد تصریح کرد: از خواجه اختیار منشی گنابادی به عنوان بزرگترین تعلیق نویس ایران در قرن دهم هجری یاد کرده اند و تحول و توسعه کمی و کیفی خط تعلیق را مرهون تلاشهای اودانسته اند.

مهدوی مقدم افزود: این استاد مشهور خوشنویسی در نیمه دوم سده دهم هجری در هرات به خوشنویسی اشتغال داشت و آثار فراوانی از وی در موزه ها، کتابخانه ها و مجموعه های خصوصی ایران و جهان به یادگار مانده  است/. اشنایی با خواجه اختیار 

 

خواجه اختیارالدین حسن فرزند علی یکی از خوشنویسان بزرگ قرن دهم هجری بوده است. او را از بزرگترین اساتید خط تعلیق می‌دانند. وی مدت سی سال در دربار سلطان محمد خدابنده فرزند اول شاه طهماسب صفوی به‌کار نوشتن نامه‌های شاه اشتغال داشت.

 

تعدادی از مورخین وفات وی را در سال ۹۹۰ هجری دانسته‌اند ولی کتاب دانشوران خراسان آن را ۹۷۰ ذکر کرده است. بسیاری او را اهل هرات ذکر کرده‌اند اما در یک مرقع او در امضای خود نسبش را چنین ذکر کرده است: "اختیارالمنشی بن علی الجنابادی فی شهود سنه ۹۲۴ " که به این ترتیب در نسب گنابادی او جای تردید نیست.

بنابر بیشتر منابع، خط تعلیق را نخستین خطّ ایرانی می دانیم که برای نوشتن اسناد و مکاتبات فارسی وضع شد؛ این خط با همه دلفریبی های بصرش اش، خوانایی کافی را برای کتابت متون فارسی و همگانی شدن نداشت و از این رو خط نستعلیق اندک اندک از اواسط سده هشتم هجری، به یاری تعلیق شتافت و نه تنها تعلیق را منسوخ نکرد، بلکه در حفظ و ثبات جایگاه و موقعیتِ خط تعلیق در امور دیوانی، نقش به سزایی ایفا کرد. در واقع نستعلیق را می توان منسوخ کننده خط نسخ در حوزه کتابت متون فارسی دانست، چرا که نستعلیق از اوایل سده نهم هجری برای کتابت متون فارسی عهده دار نقش اصلی شد و خط نسخ همچنان وظیفه کتابت «قرآن» و برخی متون دینی را ادامه داد.

 

خواجه اختیار منشی گنابادی مشهورترین و نامدارترین خوشنویس تعلیق به شمار می رود. گویی نام وی و تعلیق بیش از هر هنرمندی به هم گره خورده است و این بخت یاری، حاصل نبوغ، استعداد و پر کاری وی است. آثار متعددی از خواجه در موزه ها و کتابخانه های ایران و جهان نگهداری میشود. از جمله موزه هایی میتوان موزه استانبول، موزه فرانسه موزه رضاعباسی تهران، کاخ موزه گلستان، موزه ملک، موزه کتابخانه مجلس شورای اسلامی، کتابخانه دانشگاه الهیات دانشگاه فردوسی مشهد را میتوان نام برد                         

خط تَعلیق یا ترسل اولین شیوه از خوشنویسی فارسی است که خاص ایرانیان پدید آمده است. به نظر می‌رسد این شیوه از خوشنویسی در اواسط سدهٔ هفتم از ترکیب و توسعهٔ دو خط توقیع و رقاع و تحت تأثیر خطوط ایرانی پیش از اسلام و با توجه به ذوق و روحیه ایرانی به‌وجود آمده باشد. خط تعلیق را می‌توان نخستین خط کاملاً ایرانی دانست. درواقع این شیوه اولین نوع خوشنویسی بود که برای خط پارسی که از عربی منشعب شده بود، ابداع گشت و در آن علامت‌های زیر و زبر و پیش به‌کار نمی‌رفت. تعلیق خطی تودرتو و متصل به‌هم است و کلمات و حروف در آن یکنواخت نوشته نمی‌شوند، یعنی گاهی بزرگ و گاهی ریزند. خط تعلیق دوایر زیاد، حروف مدور و قابلیت فراوان در ارائهٔ ترکیب‌های متنوع را دارد. به همین سبب بیشتر در بین افرادی رواج داشت که از نظر سواد و میزان آشنایی با خط در سطح بالایی بوده‌اند. این خط ویژه کاتبان دربارها و دیوان‌های حکومتی بوده از این رو این خط به تدریج کاربرد خود را از دست داده است.

 

 

این خط حدود صد سال رواج کامل داشت و پس از آن رفته رفته با پیدایش نستعلیق و سپس شکسته نستعلیق از رواج آن کاسته شد و رونق سابق را از دست داد. خوشبختانه بیشترین آثار بجا مانده از خط تعلیق متعلق به خواجه اختیار منشی گنابادی است.

 

( 420 بازدید)

نظرات منتشر شده (0) تعداد نظرات در صف انتظار (0) تعداد نظرات غیر قابل انتشار (0)

  • هیچ نظری یافت نشد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 / 2000 محدودیت حروف
متن شما باید کمتر از 2000 حرف باشد
نظر شما پس از تأیید مدیریت، منتشر خواهد شد.

اضافه کردن نظر

کد امنیتی
تازه سازی

اخبار ویژه

آخرین اخبار

Please publish modules in offcanvas position.